DiniErk
DiniErk



Son günlerde bazı medya kanallarında yapılan bir iddia ile vatandaşların tepkisine neden olan Diyanet İşleri Başkanlığı ile Sağlık Bakanlığı bütçesi arasında uçurum olduğu, personel sayısında da Diyanet'te daha fazla olduğu bilgilerinin gerçeği yansıtmadığı ortaya çıktı.

Bazı haberlerin doğruluğunu araştırarak kamuoyunu aydınlatmaya çalışan Teyit.org adlı sitede yazan Öyküm Hüma Keskin araştırmasında söylenenlerin aksine Diyanet İşleri Başkanlığı ile Sağlık Bakanlığı bütçesi arasında uçurum olduğu, personel sayısında da Diyanet'te daha fazla olduğu bilgilerinin gerçeği yansıtmadığını ortaya koydu.

Teyit.org'da yayınlanan haberde, "Sosyal medyada paylaşılan bir gönderide Diyanet İşleri Başkanlığı ile Sağlık Bakanlığı’nın bütçe ve personel sayısı ile ilgili kıyaslamalar içeren bir iddia ortaya atıldı. Twitter’da paylaşılan gönderide Diyanet İşleri Başkanlığı’nın bütçesinin Sağlık Bakanlığı’nın bütçesinden yaklaşık 6 kat daha fazla olduğu, ülkede doktor sayısının imam sayısından ve hastane sayısının cami sayısından daha az olduğu iddia edildi."denilerek "analizde, iddia edilen sayısal veriler üzerinden bir inceleme yapıldı ve doğrulanabilir iddialar hakkında ulaşılabilen veriler incelendi. Ancak iddiada belirtilen doktor açığı ve imam fazlasına ilişkin verilerle, doktor ve imam mezun sayısı hakkında detaylı bir inceleme yapılamadı. Bunun nedeni ise “imam fazlası” gibi bir ifadenin muğlaklığıyla, “imam mezun” ifadesinin doğru kullanılmaması. Örneğin İmam Hatip Lisesi’nden veya İlahiyat Fakültesi’nden mezun olan bir kişi imam olmak zorunda değil. Mezun olan herkesi “imam mezun” kategorisine dahil edebilmek de bu yüzden mümkün değil. " açıklamasının ardından iddiaların yanlışolduğu maddeler halinde açıklandı.

İşte araştırmadan alıntılar

İDDİA: Diyanet İşleri Başkanlığı’nın bütçesi Sağlık Bakanlığı’nın bütçesinden fazla. YANLIŞ

Twitter’da paylaşılan iddiaya göre Diyanet İşleri Başkanlığı’nın bütçesi 12 milyar lira iken Sağlık Bakanlığı’na ayrılan bütçe 2.7 milyar lira. Ancak bu iddia doğru değil.

Resmi Gazete’de yayımlanan 2019 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’nda çeşitli kurum, kuruluş ve bakanlıkların bütçe cetvelleri yer alıyor. Buna göre 2019-2021 yıllarını kapsayan süreçte, Diyanet İşleri Başkanlığı’na 10 milyar 445 milyon 979 bin Türk Lirası bütçe ayrılırken, Sağlık Bakanlığı’na ayrılan mevcut bütçe 48 milyar 437 milyon 276 bin Türk Lirası.

31 Aralık 2017 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan 2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’nda Diyanet İşleri Başkanlığı’na 7 milyar 774 milyon 183 bin Türk Lirası, Sağlık Bakanlığı’na ise 37 milyar 571 milyon 386 bin Türk Lirası bütçe ayrıldığı görülebilir.

Özetle iddiada geçen Diyanet İşleri Başkanlığı’nın Sağlık Bakanlığı’ndan daha fazla bütçe aldığı iddiasının yanlış olduğu, mevcut bütçe cetvellerinde görülebilir.

İDDİA:  Türkiye’deki doktor sayısı imam sayısından daha az. YANLIŞ

Söz konusu tweetin devamında ülkede mevcut doktor sayısının 107 bin iken, imam sayısının 115 bin olduğu iddiası yer alıyor. Ancak bu iddia da doğru değil.

Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan 2018 Sağlık İstatistikleri Yıllığı verilerine göre Türkiye’de 153 bin 128 hekim çalışıyor. Diyanet İşleri Başkanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı’nın yayımladığı verilere göre, 31 Aralık 2018 itibariyle Diyanet İşleri Başkanlığı’na kayıtlı 60 bin 808 imam mevcut. Bunlara ek olarak, TÜİK’in internet sitesinde yer alan bir önceki yılın verilerinde, ülkedeki hekim sayısının 2017 yılında 149 bin 997 olduğu görülebilir.

Diyanet İşleri Başkanlığı’nın bünyesinde çalışan toplam personel sayısı ise 104 bin 578. Yani söz konusu tweette iddia edilen imam sayısı, Diyanet İşleri Başkanlığı bünyesinde çalışan toplam personel sayısından bile fazla.

Yukarıda yer alan 2013-2017 Sağlık Bakanlığı ve Diyanet İşleri Başkanlığı personel sayısı tablolarından yola çıkarak Diyanet İşleri Başkanlığı bünyesinde çalışan personel sayısının her yıl azaldığını; Sağlık Bakanlığı bünyesinde çalışan toplam personel sayısının ise her yıl artış gösterdiğini söylemek mümkün.

Kısaca 2018 yılı Sağlık Bakanlığı ve Diyanet İşleri Başkanlığı verilerine göre ülkedeki imam sayısının doktor sayısından fazla olduğu iddiası doğru değil.

İDDİA: Mevcut hastane sayısı cami sayısından az. DOĞRU

Ortaya atılan bir diğer iddia ise mevcut hastane sayısının 1250 iken, cami sayısının 85 bin olduğu. Hastane ve cami sayılarına ilişkin veriler farklılık gösterse de cami sayısının hastane sayısından fazla olduğu iddiası doğru.

Diyanet İşleri Başkanlığı bünyesinde bulunan Strateji Geliştirme Başkanlığı’nın yayınladığı 2018 istatistiklerine göre Türkiye’de güncel olarak 88 bin 681 cami bulunuyor. Bunun yanında Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanmış olan 2018 Sağlık İstatistikleri Yıllığında Türkiye’de bulunan toplam hastane sayısının 1534 olduğu görülebilir.

İddiada belirtilen sayılar doğru olmasa da, tweet üzerinde yapılan cami-hastane sayısı kıyaslamasından yola çıkarak Türkiye’de bulunan cami sayısının, hastane sayısından fazla olduğu iddiasının doğru olduğunu söylemek mümkün.

İDDİA .. DOKTOR AÇIĞI İMAM FAZLASI VAR - MUĞLAK

Diğer bir iddia olan doktor açığı ve imam fazlası karşılaştırması için ise tweette kullanılan ‘‘imam fazlası’’ ifadesinin muğlak bir ifade olması sebebiyle iddia hakkında detaylı bir inceleme yapılamadı. Ülkedeki doktor açığı, Sağlık Bakanlığı’nın konuyla ilgili yapmış olduğu açıklamalardan yola çıkarak yorumlanabilir fakat ülkedeki mevcut imam ihtiyacı saptanamayacağı için imam fazlası hakkında bir sonuca varılması mümkün değil.

Doktor açığına yönelik dönemin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Mehmet Müezzinoğlu’nun yapmış olduğu açıklamalar baz alınabilir. Anadolu Ajansı’nın internet sitesinde yer alan habere göre Bakan Müezzinoğlu 2017 yılında katılmış olduğu 14 Mart Tıp Bayramı programında  “Ne yazık ki bugün için en az 20 bin uzman hekim açığımız var en az 10 bin pratisyen hekim açığımız var” açıklamasında bulundu. Bakanın belirttiği toplam hekim açığı sayısı olan 30 bin, iddiada belirtilen sayı olan 105 bin ile örtüşmüyor. Öte yandan günümüzde tam olarak ne kadar doktor açığı olduğunu tespit etmek güç.

İmamlar cami, mescid, müftülük ve diğer merkez teşkilatları gibi yerlerde belli bir kıstas olmaksızın görevlendirilebildikleri için imam fazlası ya da açığını belirlemenin de net bir ölçütü yok.

Sonuç olarak Diyanet İşleri Başkanlığı’nın bütçesinin Sağlık Bakanlığı’ndan fazla olmadığını, iddia edilen doktor-imam ve hastane-cami sayılarının gerçeği yansıtmadığını söylemek mümkün.

Araştırmanın tamamına buradan ulaşabilirsiniz

Yorumunuzu yazın

Daha yeni Daha eski


Sponsor