DiniErk




Koronavirüs salgınına karşı Diyarbakır'da bir camiden, Kürtçe olarak sokak hayvanlarından virüsün bulaşabileceği anonsu yapıldı. Gelen tepkiler üzerine Valilik, cami imamının yanlış anlaşıldığını söyledi. Müftülük de camide, telafi amaçlı bir vaaz verdi. Peki imam yanlış mı yaptı. ?



Diyarbakır'ın Sur ilçesindeki bir köyde cami imamı, koronavirüs salgınıyla mücadele kapsamında bir anons yaptı. Kürtçe olarak yapılan anonsta, 'sokak hayvanlarından koronavirüs bulaşabilir' ifadeleri yer alınca, hayvan dernekleri yaşanan olaya büyük tepki gösterdi. Valilik, gelen tepkiler üzerine imamın yanlış anlaşıldığını açıklayarak, Diyarbakır Müftülüğü'nün İslam'da hayvanlara merhamet konulu bir vaaz vereceğini açıkladı.

Sur'daki Kozan Köyü camisinin imamı, koronavirüs salgınına karşı Kürtçe olarak 'sokak hayvanlarından koronavirüs geçebilir' yönünde anons yapınca Hayvanları Koruma Kurtarma ve Yaşatma Derneği (HAYKURDER) harekete geçti. Yapılan duyuruyu Twitter üzerinden paylaşan dernek, böyle bir dönemde bilim insanları aksini söylediği halde sokak hayvanlarının hedef gösterilmesine tepki gösterdi.

Hürriyet'ten Umut Erdem'in haberine göre; yapılan anonsla ilgili gelen tepkiler üzerine Diyarbakır Valiliği, Sur Kaymakamlığı ve Sur Müftülüğü ile temasa geçildi. Duyuruyu yapan imamla ilgili soruşturma başlatıldığını söyleyen dernek yöneticileri, "Yapılan görüşmelerde kararlar alındı. Sur Müftülüğü marifeti ile ilgili camiden yeni bir anons yapılarak sokak hayvanlarından insanlara koronavirüs geçmediği bilgilendirmesi yapılarak cami imamının yaptığı hatalı bilgilendirme düzeltilecek.'' dedi.

Atılan adımlar sonunda, camiden yapılan anonsu telafi edecek bir vaaz da verildi. HAYKURDER, sosyal medya hesabından, hem Türkçe hem Kürtçe yapılan vaazı paylaşarak İslam'ın hayvanlara karşı gösterdiği merhametin anlatıldığı bilgisini verdi. Dernek yöneticileri bu örnek davranışlarından dolayı Diyarbakır Valiliği'ne, Sur Kaymakamlığı'na ve Sur Müftülüğü'ne hassasiyetleri için teşekkür etti.

Pekala İmam yanlış mı söyledi. İmamın tavsiyesinde hata  var mıydı. Müftülükler ve İmamlar küçük bir azınlıktan tepki gelince doğru bildiklerinden geri mi adım atmalıdır.? Oysa doğru karşısında asla geri adım atılmamalıdır. Bunlar tavizdir. taviz de tavizi getirir.  İmam hakkında soruşturma açılacağını söyleyen müftü hakkında da doğruya engel olmaktan soruşturma açılmalıdır. İmamın arkasında durmalıydı. Ancak imamı hem zor durumda bıraktıu hem de ileriye dönük sözleirnde

İşte hayvanlardan geçen hastalıklar..
The Independentturkish'iden Ali Kemal Erdem'in yaptığı bir ropörtajda Koronavirüsün yarasadan bulaştığı iddialarının ardından İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Veteriner Fakültesi Viroloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Hüseyin Yılmaz ile aynı fakültenin Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Seyyal Ak’a hangi hayvanlardan insanlara ne tür hastalıkların bulaşabileceği konusunda edinilen bilgiler şu şekilde aktarıldı
 Vahşi hayvanlardan insanlara, viral, bakteriyel ve paraziter hastalıklar bulaşabildiğini belirten Yılmaz ve Ak, bunları hayvan türlerine göre sıralayarak şöyle anlattı:

Kuşlar
Viral hastalıklar: kuş gribi virüsü, batı nil ateşi virüsü, usutu virüsü: kuş gribi direkt temas ile bulaşır. Batı nil ateşi virüsü ve usutu virüsü kuşların kanını emen sivrisineklerin insanları ısırması ile bu virüsler insanlara bulaşır. Ayrıca elinde yara ve kesik olan insanlara direkt kuşlarla temas yoluyla da bulaşabilir. Kuşlar bu hastalıklar için rezervuardır.
Ayrıca Kırım Kongo Kanamalı ateşi virüsü ve Kene Ensefalit virüsü taşıyan keneler kuşlara yapışırsa bu keneler bir yerden bir yere kuşlarla taşınır ve bu keneler insanları ısırırsa bu virüsler kenelerle bulaşabilir.  Kuşlar bu iki virüs için rezervuar değildir ancak kenelerin bir yerden bir yere taşınmasında aracı durumundadırlar.
Bakteriyel hastalıklar: Chlamydia ve Salmonella bulaştırabilirler. Bunlar dışkıyla ve yakın temasla insanlara bulaşır.
Milyonlarca insanı etkileyen İspanyol Gribi, kuşlardan bulaşmıştı 1918 yılında İspanyol gribi olarak tarihe geçmiş kuş gribi salgını yaşanmıştır. Çok sayıda insan etkilenmiş ve ölümler olmuştur. Ancak o tarihlerde antibiyotikler henüz keşfedilmemiş olduğu için vakaların bazıları zatüreden ölmüştür..

Fare, sıçan
Viral hastalıklar: Bunlardan bulaşan en önemli hastalıklar Lassa ateşi ve Hantavirüs infeksiyonlarıdır. Kuduz da bulaşabilir. Bakteriyel olarak Leptospira bulaşır.
Tavşan, fare ve sıçanlardan bakteriyel olarak bulaşan en önemli hastalık Françisella’dır. Bu hastalığa avcı hastalığı da denir.

Geyik, ceylan, dağ keçisi: Tüberküloz ve Bruselloz.

Domuz  Trişinella (parazit) ve Bruselloz

Tilki, çakal, kurt, vahşi kediler Viral hastalıklardan kuduz en önemlisidir. Keza insanların akciğerlerinde kist yapan parazit  Echinococcus da bulaşabilir.

Av hayvanlarının etlerinin tüketilmesi de risk içeriyor  “Avlanarak yenilen veya başka amaçlarla kullanılan hayvanlarda nelere dikkat etmek gerekir?” sorusuna ise Yılmaz şöyle cevaplandırdı: Yakın temastan kaçınmak gerekir. Özelllikle av hayvanına elle temas ettikten sonra eller ağıza ve buruna götürülürse büyük bir risk teşkil eder. Ayrıca ellerde yara, kesik veya çizik varsa avlanılan hayvanın kanıyla temas etmemek gerekir. Temastan sonra ellerin yıkanması önemlidir. Ayrıca av hayvanıyla solunum ve ağız yoluyla yakın olmamak gerekir. İyi pişirilmesi gerekir.”

Evcil hayvanlardan hangi hastalıklar bulaşabilir?
Tabii vahşi hayvanlar kadar evlerde ve sokaklarda beslenen ve insanların en büyük dostu olan evcil hayvanlardan da hastalık kapma ihtimali bulunuyor.
Yılmaz ve Ak, “Evlerde beslenen hayvanlardan da hastalık kapma ihtimali var mıdır?” sorusuna “Olabilir” cevabını verdikten sonra olası hastalık risklerini şöyle anlattılar:

Köpek ve kedi
Echinococcus yani kist hidatik dediğimiz ve insanların iç organlarında (akciğer, karaciğer gibi) kistlere neden olan parazit. Korunmak için kediler ve köpeklere bu parazite karşı ilaç verilir. Köpek ve kedilerin ısırma ve tırmalamalarıyla kuduz virüsü bulaşabilir. Korunmak için kedi ve köpekler aşılanır. Kuşlardan Chlamydia bulaşabilir.

"Hayvanları öldürmemek lazım"
Yılmaz ve Ak, uyarılarını yaptıktan sonra şu sonuç olarak şu hatırlatmalarda bulundu:
Öncelikle hayvanları öldürmemek lazım.  Türe göre değişmek kaydıyla, aslında av hayvanlarından çok sayıda infeksiyöz etken bulaşabilir. Korunmak amacıyla, yakın temastan kaçınmalı ve eller yıkanmalıdır. Ölen hayvanın kanıyla temas etmemek gerekir. Eldiven  kullanılması önerilir. İyi pişirilerek tüketilmelidir. Ölen hayvanların üzerinde kene varsa bu hayvanlara temkinli yaklaşılmalı ve insanların bu keneler tarafından ısırılmaması gerekir.

Yılmaz, koronavirüsle ilgili son gelişmeler hakkında da bilgi verdi.
İlk olarak Aralık 2019’un sonlarında Çin’de Vuhan şehrinde hayvan ve insanlarda görülen diğer koronavirüslerden farklı yeni bir koronavirüsün saptandığını belirten Yılmaz, bu yeni virüsün ortaya çıkış nedeni ve kökeninin araştırılmaya devam ettiğini söyledi. Koronavirüsün çok sayıda hayvan türünde (kuş, kedi, köpek, sığır, koyun, keçi, at, gelincik, fare, deniz hayvanları gibi) ve insanlarda infeksiyona neden olduğunu kaydeden Yılmaz, “Hayvanlardan insanlara bulaşabilen Koronavirüsler arasında  SARS (Chivet kedisi ve gelincikler ) ve MERS (Deve ve diğer bazı hayvanlar) coronavirüsler bulunmaktadır. Bunun yanında Çin’de görülen ve hastalığa ilk yakalanan insanların “deniz ürünleri marketleri ve canlı hayvan pazarlarında” bulunduğu dikkate alınmış ve virüsun hayvanlardan bulaştığı düşünülmüştür. Fakat daha sonra virüsün insandan insana bulaşabildiği farkedilmiş ve virüsün kökeninin yarasalar olduğu bulunmuştur. Ancak yarasalardan bulaşıp bulaşmadığı henüz kesinlik kazanmamıştır.

BBC'den Prof.Tim Benton'un yazısına göre de, vahşi doğadan kaynaklandığı düşünülen yeni virüs, ilk olarak hayvanlarda ortaya çıkan salgın hastalıklarla ilgili riskin ne kadar arttığını gösteriyor. İklim değişikliği ve küreselleşme, hayvanlar ve insanların etkileşimini büyük oranda etkilemeye devam ettiği için, bu durumun gelecekte çok daha büyük bir sorun olacağı öngörülüyor. Prof.Benton yazısında "Son 50 yılda, hayvanlardan insanlara evrimleşerek geçen ve hızla yayılan salgın hastalıklarla karşı karşıya kaldık." diyor ve
Dünyayı etkisi altına alan Korona (Corona) virüsü kedilerin sıklıkla karşılaştığı bir virüstür. Mutasyona uğramadan öldürücü olma riski neredeyse yok gibidir. Virüs kediden kediye temas yoluyla geçer, yayılma yoluysa genelde dışkıdır. İleri seviyelerde öldürücü sonuçlara neden olan dünya gündeminde yer alan corona virüsü insanlar haricinde kedilerde de görülebiliyor. Coronaviridae ailesi içinde yer alan corona virüsü başlıca dört türde sınıflandırılıyor. Evcil ve yabani hayvanlarda da görülen corona virüsü bazı belirtilerle kendisini gösterebiliyor. Corona virüsü zoonotik olup, hayvanlardan bulaşarak insanlarda hastalık yapabilir. Detaylı araştırmalar sonucunda, SARS-CoV'un misk kedilerinden, MERS-CoV'un ise tek hörgüçlü develerden insanlara bulaştığı ortaya çıkmıştır. Henüz insanlara bulaşmamış olan ancak hayvanlarda saptanan birçok Corona virüsü mevcuttur."diyor.

Yazısına devamla, Corona virüsü, Coronaviridae ailesi içinde yer alırlar. Başlıca dört türde sınıflandırılır" dedikten sonra nu grupları - Alfa - Beta - Gama  - Delta Corona virüsü.olarak sayıyır ve virüsün İnsan, yarasa, domuz, kedi, köpek, kemirgen ve kanatlılarda bulunabilmektedirler." demektedir.

Şimdi, bilim insanları bu konuda hayvadan geçer dedikten sonra imamın demesine tepki gösteren sözde hayvanseverler neye tepki gösteriyor. Bunu imam dediği için. İmam düşmanlığı varsa beyinlerde söylediklerine tepki gösterirler. Ne var ki müftü yani birinci amiri dahil kimse ona destek olmamaktadır. Bu nedenle imamlara tepkilerde sınır da kalmamaktadır.

Yorumunuzu yazın

Daha yeni Daha eski

Sponsor



Sponsor